You are here: BP HOME > BPG > Euclid: Elementa > record
Euclid: Elementa

Choose languages

Choose images, etc.

Choose languages
Choose display
    Enter number of multiples in view:
  • Enable images
  • Enable footnotes
    • Show all footnotes
    • Minimize footnotes
Search-help
Choose specific texts..
Click to Expand/Collapse OptionTitle
Click to Expand/Collapse OptionPreface
Click to Expand/Collapse OptionBook I
Click to Expand/Collapse OptionBook ΙI
Click to Expand/Collapse OptionBook IΙΙ
Click to Expand/Collapse OptionBook IV
Click to Expand/Collapse OptionBook V
Click to Expand/Collapse OptionBook VI
Click to Expand/Collapse OptionBook VII
Click to Expand/Collapse OptionBook VIII
Click to Expand/Collapse OptionBook ΙΧ
Click to Expand/Collapse OptionBook Χ
Click to Expand/Collapse OptionBook ΧI
Click to Expand/Collapse OptionBook ΧIΙ
Click to Expand/Collapse OptionBook ΧIΙΙ
gre I,38
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
Pic369
Pic650
eng
Q. E. D.
lat Sic
Quod oportebat ostendere.
lat Gerard
Et hoc est quod demonstrare voluimus.
lat Adelard
Et hoc est quod in hac figura demonstrare intendimus.
lat Hermann
No Latin
ara Uppsala
No Arabic
ara Tuṣi p. 25
وذلك ما اردناه
ara Nairizi p. 154-160
وذلك ما اردنا ان نبين
زيادة فى هذا الشكل لايرون يتبين بعد بيان حذا المعنى ان كل مثلثين يساوى ضلعان من احدهما ضلعين من الخر اعنى اللتين يحيط بهما الاضاع المتساويةفان هاتين الزاويتين اللتين يحيط بهما الاضلاع المتساوية مجمرعتين ان كانتا معادلتين لقائتين فان ١٥٦ المثلثين متساويان وان كانتا اقل من قائمتين فالمثلث الذى زاويته اعظم اعظم من المثلث الاخر وان كانتا اعظم من قاعمتين فالمثلث الذى زاويته اصغر اعظم من المثلث الخر
فلتكن زاويتا (ب ا ج) (ه د ز) من مثلثى (ا ج ب) (د ه ز) وهما على الصفة التى ذكرناها معادلتين لقائمتين اولا على ان زاوية (ب ا ج) اعظم
ونعمل على نقطة (د) من خط (د ه) زاوية (ه د ح) مساوية لزاوية (ب ا ج) كما بين ببرهان (كج) من (ا)
ونجيز على نقطة (ز) خط (زط) يوازى خط (د ه) كما بين ببرهان (لا) من (ا) ونخرج خط (ط ه)
فزاويتا (ب ا ج) (ه د ط) متساويتان وكنا فرصنا مجموع زاويتى (ه د ز) (ه د ط) مساو لمجموع زاويتين قائمتين
لان خط (زط) اخرج موازيا لخط (د ه) فببرهان (كط) من (ا) يكون مجموع الزاويتيم الداخلتين اللتين فى جهة واحدة مساويتين لمجموع زاويتين قائمتين
فنسقط زاوية (ه د ط) المشتركة فتبقى زاوية (ه د ز) مساوية لزاوية (د ه ز)
فلان خط (زط) مواز لخط (د ه) تكون زاوية (د زط) مساوية لزاوية (ه د ز)
والمساوية لشى واحد تكون متساوية فزاوية (د زط) مساوية لزاوية (د ط ز) فساق (د ز) مساو لساق (د ط)
وخط (د ز) مثل خط (ا ج) فخط (د ط) اذن مثل (ا ج)
وخط (د ه) مثل خط (ا ب) وزاوية (ب ا ج) مثل زاوية (ه د ط) فقاعدة (ب ج) مساوية لقاعدة (ه ط) ومثلث (ا ب ج) مساو مثلث (د ه ط)
فلان مثلثى (د ه ط) (د ه ز) على قاعدة واحدة وهى قاعدة (د ه) وبين خطين متوازيين وهما (د ه) (ط ز) فببرهان (لز) من (ا) يكون مثلث (د ه ط) مثل مثلث (د ه ز)
وقد بينا ان مثلث (د ه ط) مثل مثلث (ا ب ج)
فمثلث (ا ب ج) مثل مثلث (د ه ز) لان المساوية ١٥٨ لشى واحد متساوية
وذلك ما اردنا ان نبين.
وايضا فى الصورت الثانية فانا ننزل ان زاويتى (ب ا ج) (ه د ز) اصغر من زاويتين قائمتين وزاوية (ب ا ج) اعظم من زاوية (ه د ز) وضلع (ا ب) مثل ضلع (د ه) وضلع (ا ج) مثل ضلع (د ز)
ينبين كما بينا قبل ان المثلث (ا ب ج) اعظم من مثلث (د ه ز)
فنعمل زاوية (ه د ح) مثل زاوية (ب ا ج) ونخرج (زط) يوازى (ه د)
فلان مجموع زاويتى (ب ا ج) (ه د ز) اصغر من مجموع زاويتين قائمتين فمجموع زاويتين (ه د ط) (د ط ز) مثلزاويتين قائمتين فاذا اسقطنا زاوية (ه د ط) المشتركة بقيت زاوية (ه د ز) اصغر من زاويت (د ط ز)
لكن زاوية (ه د ز) مساوية لزاوية (د ط ز) المتبادلتان
فزاوية (د زط) اصغر من زاوية (د ط ز)
فببرهان (يط) من (ا) يكون ضلع (د ز) اعظم من ضلع (د ط)
وننزل ان (د ح) مثل (د ز) ونصل (ح ه)
فخط (د ح) مثل خط (ا ج) وخط (د ه) مثل خط (ا ب) وزاوية (ب ا ج) مثل زاوية (ه د ح) فببرهان (د) من (ا) يكون مثلث (ا ب ج) مثل مثلث (د ه ح)
لكن مثلث (د ه ح) اعظم من مثلث (د ه ز) فمثلث (ا ب ج) اعظم من مثلث (د ه ز)
وذلك ما اردنا ان نبين
وايضا فى الصورة الثلثة فان ننزل ان مجموع زاويتى (ب ا ج) (د ه ز) اعظم منمجموع قائمتين
فقال ان مثلث (ا ب ج) اصغر من مثلث (د ه ز)
وذلك لانه تبقى زاوية (ه د ز) اعظم من زاوية (د ط ز) وزاوية (ه د ز) مساوية لزاوية (د زط) فزاوية (د زط) اذان اعظم من زاوية(د ط ز) فببرهان (يط) من (ا) يكون ضلع (د ط) اعظم من ضلع (د ز)
ونفصل (د ح) مثل (د ز) فبحسب البروان المتقدم وذلك الستشهاد يتبين ان مثلث (د ه ح) مثل مثلث (ا ب ج)
لكن مثلث (د ه ط) اعظم مثل مثلث (د ه ز) ١٦٠
فمثلث (د ه ز) اعظم من مثلث (ا ب ج) فمثلث (ا ب ج) من مثلث (د ه ز)
وذلك ما اردنا ان نبين.
Pic921
Pic922
Pic923
Pic924
san
idam eveṣṭam ||
Pic753
lat Clavius
Quod erat ostendendum.

SCHOLION
CONVERSA huius ostendetur ab Euclide propos. 40.
COLLIGITVR autem ex hac propositione, si a quouis angulo trianguli dati linea recta ducatur diuidens latus oppositum bifariam, triangulum quoque bifariam secari. Ducatur enim in triangulo A B C, ex angulo A, recta A D, diuidens bifariam latus B C, in D. Dico triangulum A B C, bifariam quoque secari. Si enim per A, ducatur parallela ipsi B C, erunt duo triangula A B D, A D C, inter easdem parallelas; & super æquales bases. Quare æqualia erunt.

EX PELETARIO
A puncto quouis dato in uno latere trianguli propositi lineam rectam ducere, quæ bifariam secet triangulum datum.
SIT triangulum A B C, & punctum datum D, in latere B C. Oportet igitur ex D, rectam lineam ducere, quæ bifariam diuidat triangulum. Quod si punctum D, diuidat latus B C, bifartam, recta D A, ducta ad A, diuidet triangulum bifariam, ut in hoc scholio est ostensum: Si vero D, non diuidit B C, bifariam, secetur B C, bifariam in E. Deinde ex D, ad angulum oppositum A ducatur recta D A, & per E, parallela E F, ipsi D A, secans A C, in F. Si igitur ducatur recta D F, erit triangulum diuisum bifariam a linea D F. Nam ducta recta E A, erunt triangula E F A, E F D, æqualia, cum sint super eandem basin E F, & inter easdem parallelas E F, A D. Addito igitur communi C F E, erunt tota triangula A E C, C D F, æqualia: Est autem A E C, dimidium totius A B C, ut iam fuit ostensum. Igitur & C D F, dimidium est eiusdem trianguli A B C. quod erat probandum.
QVOD si punctum D, fuerit in altera medietate E C, eodem modo problema conficiemus: sed tunc triangulum abscindetur ad partes B, trapezium vero ad partes C, ut figura præsens satis indicat. Demonstratio autem eadem est, si in ea mutetur litera B, in C, & C, in B. Hoc tamen problema multo nos uniuersalius proponemus ad finem sexti libri.
http://www2.hf.uio.no/common/apps/permlink/permlink.php?app=polyglotta&context=record&uid=25f20e18-261e-11e0-8f33-001cc4df1abe
Go to Wiki Documentation
Enhet: Det humanistiske fakultet   Utviklet av: IT-seksjonen ved HF
Login