You are here: BP HOME > CM > The Behistun Inscription > fulltext
The Behistun Inscription

Choose languages

Choose images, etc.

Choose languages
Choose display
  • Enable images
  • Enable footnotes
    • Show all footnotes
    • Minimize footnotes
Search-help
Choose specific texts..
    Click to Expand/Collapse Option Complete text
Click to Expand/Collapse Option
DARIUS’S INSCRIPTION AT BEHISTUN, OP 
DARIUS’S INSCRIPTION AT BEHISTUN, AKK 
COLUMN 1 
§1
(1) adam Dārayavauš xšāyaθiya vazạrka
xšāyaθiya xšāyaθiy(2)ānām
xšāyaθiya Pārsaiy
xšāyaθiya dahạyūnām
Višt(3)āspahạyā puça
Ạršāmahạyā napā
Haxāmanišiya 
(1) [a-na-ku mda-ri-ia-muš lugal gal lugal kur.kur] a-šú šá muš-ta-as-pi a-ha-ma-ni-iš-ši-i’ lugal.lugal.meš par-sa-a-a lugal kurpar-su 
§2
θātiy (4) Dārayavauš xšāyaθiya
manā pitā Vištāspa
Vištāspahạyā pitā Ạrš(5)āma
Aršāmahạyā pitā Ariyāramna
Ariyāramnahạyā pitā Cišpiš
Cišp(6)aiš pitā Haxāmaniš 
mda-ri-ia-muš lugal ki-a-am i-qab-bi at-tu-u-a ad-u-a muš-ta-as-pi ad šá muš-ta-as-pi (2) mar-šá-am-ma-a’ ad šá mar-šá-am-ma-a’ mar-ia-ra-am-na-a’ ad šá mar-ia-ra-am-na-a’ mši-iš-pi-iš ad šá mši-iš-pi-iš ma-ha-ma-ni-iš-i’  
§3
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
avahạyarā(7)diy vayam Haxāmanišiyā θahạyāmahạy
hacā paruviyata āmātā ama(8)hạy
hacā paruviyata hayā amāxam taumā xšāyaθiyā āha 
mda-ra-ia-muš lugal ki-a-am i-qab-bi a-na šá-bi a.ga.a (3) numun# šá# a-ha-ma-ni-iš-ši meš a-ni-ni ni-qab-bi ul#-tu suhuš# dumu.dù.meš# a-ni-ni ul-tu suhuš#.numun#-ú#-ni lugal-meš-šú-nu  
§4
θ(9)ātiy Dārayavauš xšāyaθiya
VIII manā taumāyā tayaiy paruvam (10) xšāyaθiyā āha
adam navama
IX duvitāparanam vayam xšāyaθi(11)yā amahạy 
mda-ri-ia-muš lugal ki-a-am i-qab-bi 8 aš šà numun-ia at-tu-u-a ina pa-na-tu-u-a lugal-tu i-te-ep-šú (4) 9-kam# ana-ku 9 lugal.meš# šá numun da-ru-ú a-ni-ni  
§5
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
vašnā Auramazd(12)āha adam xšāyaθiya amiy
Auramazdā xšaçam manā frābara 
mda-ri-ia-muš lugal ki-a-am i-qab-bi ina gissu šá dú-ri-mi-iz-da-a’ ana-ku lugal dú-ri-mi-iz-da-a’ lugal-tu ana-ku it-tan-nu  
§6
θ(13)ātiy Dārayavauš xšāyaθiya
imā dahạyāva tayā manā *patiyāiša
vašn(14)ā Auramazdāha adamšām xšāyaθiya āham
Pārsa Ūvja Bābiruš A(15)θurā Arabāya Mudrāya
tayaiy drayahạyā Sparda Yauna
Māda Armina Kat(16)patuka Parθava Zraka Haraiva Uvārazmīy Bāxtriš Suguda Gadāra Sa(17)ka Θataguš Harauvatiš Maka
fraharavam dahạyāva XXIII 
mda-ri-ia-muš lugal ki-a-am i-qab-bi a-ga-ni-tú (5) kur-kur šá ana-ku i-šem-ma-’i#-in#-ni# ina gissu šá dú-ri-mi-iz-da-a’ ana-ku a-na lugal-ši-na at-tur kurpa-ar-su kurelam.maki din.turki kuraš.šur kura-ra-bi kurmi-ṣir ina mar-ra-ti kursa-par-du kuria-a-ma-nu (6) kurma-da-a#-a# kurú-ra-áš-ṭu kurkát-pa-tuk-ka# kurpa-ar-tu-ú kurza-ra-an#-ga# kura-ri-e-mu kurhu-ma-ri-iz-mu kurba-ah-tar kursu-ug-du kurpa-ar-ú-pa-ra-e-sa-an-na kurgi-mi-ri kursa-at-ta-gu-ú (7) kura-ru-hat#-ti kurma-ka pap 2(u) 3(diš) kur-kur-meš 
§7
θātiy Dāra(18)yavauš xšāyaθiya
imā dahạyāva tayā manā *patiyāiš a vašnā Au(19)ramazdāha manā badakā āhatā
manā bājim abaratā
*tayaš ām hacāma (20) aθahạya xšapavā raucapativā ava akunavayatā 
mda-ri-ia-muš lugal ki-a-am i-qab-bi a-ga-ni-e-tú kur.kur šá ana-ku i-šem-ma-’i-in-ni gissu šá dú-ri-mi-iz-da-’ a-na a-na-ku arad.meš it-tu-ru-nu man-da-at-ta (8) a-na ana-ku i-na-áš-šu-u’ šá la-pa-ni-ia at-tu-u-a iq-qab-bu-u’ lu mu-ša lu u4-mu a-na šá-a!(ZA)-šú ip-pu-šu-u’  
§8
θātiy Dārayava(21)uš xšāyaθiya
atar imā dahạyāva martiya haya agriya āha avam u(22)bạrtam abaram
haya arīka āha avam ufrastam apạrsam
vašnā Auramazdā(23)ha imā dahạyāva tayanā manā dātā apariyāya
yaθāšām hacāma aθahạ(24)ya avaθā akunavayatā 
mda-ri-ia-muš lugal ki-a-am i-qab-bi ina bi-rit kur.kur a-ga-ni-e-tú pi-it-qu-du a-na šá-a-šú (9) ana-ku lu ma-a-du ú-sa-ad-di-id [lú] šá# lìb-bi bi#-i#-šú al-ta-ta-al-šú ina gissu šá dú-ri-mi-iz-da-a’ di-na-a-tú at-tu-u-a ina bi-rit kur.kur a-ga-ni-e-tú ú-šá-as-gu-u šá la-pa-ni-ia at-tu-u-a (10) iq-qab-bu-u’# lu mu-šu lu u4-mu a-na šá#-a-šú ip-pu-šu-u’ 
§9
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
Auramazdā(25)maiy ima xšaçam frābara
Auramazdāmaiy upastām abara yātā ima xšaçam (26) hamadārayaiy
vašnā Auramazdāha ima xšaçam dārayāmiy 
mda-ri-ia-muš lugal ki-a-am i-qab-bi dú-ri-mi-iz-da-a’# lugal-tu it-tan-nu dú-ri-mi-iz-da is-se-dan-nu a-di ugu# šá lugal-tu a-ga-ta (11) at-tu-a ta#-at#-tu-ru-u’ ina gissu šá dú-ri-mi-iz-da lugal-ú-tu ana-ku aṣ-ṣa-bat 
§10
θā(27)tiy Dārayavauš xšāyaθiya
ima taya manā kạrtam pasāva yaθā xš(28)āyaθiya abavam
Kabūjiya nāma Kurauš puça amāxam taumāy(29)ā *hauv paruvam idā xšāyaθiya āha
avahạyā Kabūjiyahạyā brā(30)tā *Bạrdiya nāma āha hamātā hamapitā Kabūjiyahạyā
pasāva *Ka(31)būjiya avam Bạrdiyam avāja
yaθā Kabūjiya Bạrdiyam avāja kārahạy(32)ā [naiy] azdā abava taya Bạrdiya avajata
pasāva Kabūjiya Mudrāyam (33) *ašiyava
yaθā Kabūjiya Mudrāyam ašiyava pasāva kāra arīka abava
(34) [utā] drauga dahạyauvā vasiy abava utā Pārsaiy utā Mādaiy ut(35)ā aniyāuvā dahạyuš uvā 
mda-ri-ia-muš lugal ki-a-am i-qab-bi a-ga-a- šá ana-ku e-pu-šu ina gissu šá dú-ri-mi-iz-da ár-ki šá a-na lugal a-tu-ru (12) m-en mkam-bu-zi#-ia# dumu-šú šá mku-ra-áš lugal kurpar#-su lugal kur-kur šu-ú šá numun-ia a-kan#-na# a-na lugal it-tur šá mkam-bu-zi-ia a-ga-šu-u šeš-šú mbar-zi-ia m-en ad-šú-nu 1(diš)-et ama-šú-nu (13) mkam-bu-zi-iá a-ga-šá a-na mbar-zi-iá id-duk ár-ki šá mkam-bu-zi-iá id-duk-ku a-na mbar-zi-iá a-na ú-qu ul me-e-di šá mbar-zi-iá di-i-ki ár-ki mkam-bu-zi-iá a-na kurmi-ṣir (14) it#-ti ú-qu it-ta-lak ár-ki# šá mkam#-bu-zi-iá a-na kurmi-ṣir il-li-ku ár-ki ú-qu lìb-bi bi-i-šú it-taš-kan ár-ki pir-ṣa-a-tú ina kur-kur lu ma-a-du ina kurpar-su ina kurma-da-a-a (15) ina# din-turki u# ina kur.kur šá-n-e-tú ár-ki# diš#-en# kurma-da-a#-a# mgu-ma-a-tú ma#-gu-šá# šu-ú it#-ba#-am-ma# ul-tu kurpi-ši-i’-hu-ma-du kur#a-ra-a’#-ka-ad-ri-i’ kur mu-šú il-tu lìb-bi u4 1(u) 4(diš)-kam šá iti še šu-u-a-na# (16) ú!-qu! i-par-ra-aṣ um#-ma a-na#-ku mbar-zi-iá dumu-šú šá mku#-ra-áš# lugal šá kurpar-su šeš tur šá mkam-bu-zi-iá ár-ki ú-qu gab-bi la-pa-ni mkam-bu-zi-iá it-te-ek-ru-u’ ana muh-hi-šú it-tal-ku-u’ kurpar-su kurma-da-a-a (17) e-ki kurelam-maki kur.kur šá-ni-e-ti u4 9(diš)-kam šá# iti# šu# a-ga-šu-ú lugal#-ú-tu ša# mkam-bu-zi-iá iṣ-ṣa-bat ár#-ki mkam-bu-zi-íz mi-tu-tu ra-ma#-ni-šú mi-i-ti 
DB 1.35-40
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
*pa36sāva I martiya āha Gaumāta nāma
hauv udapatatā hacā *Paiši37yāuvādāyā Arakadriš nāma kaufa hacā avadaš a
Viyaxanahạyā māhạ38yā XIV raucabiš θakatā āha
yadiy udapatatā
hauv kārahạyā avaθā 39 adurujiya
adam Bạrdiya amiy haya Kurauš puça Kabūjiyahạyā br40ātā 
DB 1.40-43
pasāva kāra haruva hamiçiya abava hacā Kabūjiyā
abiy avam 41 ašiyava utā Pārsa utā Māda utā aniyā dahạyāva
xšaçam hauv 42 agạrbāyatā
Garmapadahạyā māḥyā IX raucabiš θakatā āha
avaθā xša43çam agạrbāyatā
pasāva Kabūjiya uvāmạrš iyuš amạriyatā 
DB 1.43-48
θātiy 44 Dārayavauš xšāyaθiya
aita xšaçam taya Gaumāta haya maguš adīn45ā Kabūjiyam
aita xšaçam hacā paruviyata amāxam taumāyā ā46ha
pasāva Gaumāta haya maguš adīnā Kabūjiyam utā Pārsam utā 47 Mādam utā aniyā dahạyāva
hauv āyasatā
uvāipaš iyam akutā
hau48v xšāyaθiya abava 
DB 1.48-54
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
naiy āha martiya 49 naiy Pārsa naiy Māda naiy amāxam taumāyā kaš ciy haya avam Gau50mātam tayam magum xšaçam dītam caxriyā
kārašim hacā dạršam a51tạrsa
kāram vasiy avājaniyā haya paranam Bạrdiyam adānā
avahạyar52ādiy kāram avājaniyā
mātayamām xš nāsātiy taya adam naiy Bạrd53iya amiy haya Kurauš puça
kašciy naiy adạršnauš cišciy θastana54iy pariy Gaumātam tayam magum yātā adam arasam 
DB 1.54-61
pasāva adam *Aura55mazdām patiyāvahạyaiy
Auramazdāmaiy upastām abara
Bāgayādaiš 56 māhạyā X raucabiš θakatā āha
avaθā adam hadā kamnaibiš martiyaibi57š avam Gaumātam tayam magum avājanam
utā tayaišaiy fratamā mar58tiyā anušiyā āhatā
Sikayauvatiš nāmā didā Nisāya nā59mā dahạyāuš Mādaiy avadaš im avājanam
xšaçamš im adam adīnam va60šnā Auramazdāha adam xšāyaθiya abavam
Auramazdā xšaçam manā fr61ābara 
DB 1.61-71
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
xšaçam taya hacā amāxam ta62umāyā parābạrtam āha ava adam patipadam akunavam
adamš im gāθa63vā avāstāyam
yaθā paruvamciy avaθā adam akunavam āyadan64ā tayā Gaumāta haya maguš viyaka
adam niyaçārayam kārahạyā abi65carīš gaiθāmcā māniyamcā viθbiš cā tayādiš Gaumāta haya 66 maguš adīnā
adam kāram gāθavā avāstāyam Pārsamcā Mādamc67ā utā aniyā dahạyāva
yaθā paruvamciy
adam taya parābạrta68m patiyābaram
vašnā Auramazdāha ima adam akunavam
adam hamataxšaiy 69 yātā viθam tayām amāxam gāθavā avāstāyam
yaθā paruvamciy
70 avaθā adam hamataxš aiy vašnā Auramazdāha
yaθā Gaumāta haya magu71š viθam tayām amāxam naiy parābara 
DB 1.71-73
θātiy Dārayavauš xšāyaθ72iya
ima taya adam akunavam pasāva yaθā xšāyaθiya abavam 
DB 1.73-77
θātiy 73 Dārayavauš xšāyaθiya
yaθā adam Gaumātam tayam magum avājanam pa74sāva I martiya Āçina nāma Upadarmahạyā puça hauv udapatatā Ūvjai75y
kārahạyā avaθā aθaha
adam Ūv76jaiy xšāyaθiya amiy
pasāva Ūvjiyā hamiçiyā abava
abiy avam Āçinam ašiyava
hauv xšāyaθiya 77 abava Ūvjaiy 
DB 1.77-81
utā I martiya Bābiruviya Naditabaira nāma *Ainairahạy78ā puça hauv udapatatā Bābirauv
kāram avaθā adurujiya
adam Nab79ukudaracara amiy haya Nabunaitahạyā puça
pasāva kāra haya Bābiruviya 80 haruva abiy avam Naditabairam ašiyava
Bābiruš hamiçiya abava
x81šaçam taya Bābirauv hauv agạrbāyatā 
DB 1.81-83
θātiy Dārayavauš xšāya82θiya
pasāva adam frāišayam Ūvjam
hauv Āçina basta ānayatā abiy mā83m
adamš im avājanam 
DB 1.83-86
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
pasāva adam Bā84birum ašiyavam abiy avam Naditabairam haya Nabukudaracara agaubatā
85 kāra haya Naditabairahạyā Tigrām adāraya
avadā aištatā
utā 86 abiš nāviyā āha 
DB 1.86-90
pasāva adam kāram maš kāuvā avākanam
aniyam uša87bārim akunavam aniyahạyā asam frānayam
Auramazdāmaiy upastām 88 abara
vašnā Auramazdāha Tigrām viyatarayāma
avadā avam kāram 89 tayam Naditabairahạyā adam ajanam vasiy
Āçiyādiyahạya māhạyā XXVI rau90cabiš θakatā āha
avaθā hamaranam akumā 
DB 1.90-96
θātiy Dārayavauš x91šāyaθiya
pasāva adam Bābirum ašiyavam
aθaiya Bābirum [yaθā naiy] *up92āyam Zāzāna nāma vardanam anuv Ufrātuvā
avadā [hauv] Nadita93baira haya Nabukudaracara agaubatā āiš hadā kārā patiš [mām] *hamaranam 94 cartanaiy
pasāva hamaranam akumā
Aurama95zdāmaiy upastām abara
[vašnā] Auramazdāha kāram tayam Naditabairahạyā adam ajanam vasiy
aniya apiyā *āhạyatā
ā96pīšim parābara
Ānāmakahạyā māhạyā II raucabiš θakatā āha
avaθā hamaranam akumā 
DARIUS’S INSCRIPTION AT BEHISTUN.
COLUMN 2 
DB 2.1-5
1 θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
pasāva Naditabaira ha2dā kamnaibiš asabāraibiš amuθa
Bābirum ašiya3va
pasāva adam Bābirum ašiyavam
[vašnā] Auramazdāha utā Bā4birum agạrbāyam utā avam Naditabairam agạrbāyam
pasāva ava5m Naditabairam adam Bābirauv avājanam 
DB 2.5-8
[θātiy] Dārayavauš x6šāyaθiya
yātā adam Bābirauv āham [imā dahạyāva] tayā hacāma ha7miçiyā abava
Pārsa Ūvja Māda *Aθurā [Mudrāya] *Parθava Marguš Θa8taguš Saka 
DB 2.8-11
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
[I] *martiya Martiya nā9ma Cicaxraiš puça Kuganakā nāma [vardanam Pārsaiy] avadā adāraya
10 hauv udapatatā Ūvjaiy
kārahạyā avaθā [aθaha
adam] Imaniš amiy Ū11vjaiy xšāyaθiya 
DB 2.11-13
θātiy Dārayavauš [xšāyaθiya]
adakaiy adam ašna12iy āham abiy Ūvjam
pasāva *hacāma [atạrsa] Ūvjiyā
avam Marti13yam agạrbāya hayaš ām maθiš ta āha [utaš im] avājana 
DB 2.13-17
θātiy D14ārayavauš xšāyaθiya
I martiya *Fravạrtiš [nāma Māda] hauv udapatat15ā Mādaiy
kārahạyā avaθā aθaha
[adam Xšaθrita] amiy Uvaxšatarahạ16yā taumāyā
pasāva kāra Māda haya [viθāpatiy hauv] hacāma hamiçiya a17bava
abiy avam Fravạrtim ašiyava
hauv [xšāyaθiya] abava Mādaiy 
DB 2.18-30
18 θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
kāra Pārsa utā Māda haya upā mām ā19ha hauv kamnam āha
pasāva adam kāram frāišayam
Vidạrna nāma Pārsa man20ā badaka avamšām maθištam akunavam
avaθāšām aθaham
paraitā avam k21āram tayam Mādam jatā haya manā naiy gaubataiy
pasāva hauv Vidạrna ha22dā kārā ašiyava
yaθā Mādam parārasa *Māruš nāma vardanam Mā23daiy avadā hamaranam akunauš hadā Mādaibiš
haya Mādaiš uvā 24 maθiš ta āha hauv adakaiy naiy avadā āha
Auramazdāmaiy u25pastām abara
vašnā Auramazdāha kāra [haya] manā avam kāram t26ayam hamiçiyam aja vasiy
Ānāmakahạyā māhạyā XXVII raucabiš θakat27ā āha avaθāšām hamaranam kạrtam
pasāva hauv kāra haya manā Kapada nām28a dahạyāuš Mādaiy avadā mām amānaiya yātā adam arasam Māda29m 
DB 2.29-37
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
Dādạršiš nāma Arminiya man30ā badaka avam adam frāišayam Arminam
avaθāš aiy aθaham
paraidiy kā31ra haya hamiçiya manā naiy gaubataiy avam jadiy
pasāva Dādạrši32š ašiyava
yaθā Arminam parārasa pasāva hamiçiyā hagmatā parai33tā patiš Dādạršim hamaranam cartanaiy
Zūzahạya nāma āvahanam A34rminiyaiy avadā hamaranam akunava
Auramazdāmaiy upastām a35bara
vašnā Auramazdāha kāra haya manā avam kāram tayam hamiçiyam 36 aja vasiy
Θūravāharahạyā māhạyā VIII raucabiš θakatā āha
avaθ37āšām hamaranam kạrtam 
DB 2.37-42
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
patiy duv38itīyam hamiçiyā hagmatā paraitā patiš Dādạršim hamaranam carta39naiy
Tigra nāmā didā Arminiyaiy avadā hamaranam akunava
A40uramazdāmaiy upastām abara
vašnā Auramazdāha kāra haya manā a41vam kāram tayam hamiçiyam aja vasiy
Θūravāharahạyā māhạyā XVIII 42 raucabiš θakatā āha
avaθāšām hamaranam kạrtam 
DB 2.42-49
θātiy Dāraya43vauš xšāyaθiya
patiy çitīyam hamiçiyā hagmatā paraitā pat44iš Dādạršim hamaranam cartanaiy
Uyamā nāmā didā Arminiyaiy a45vadā hamaranam akunava
Aurama46zdāmaiy upastām abara
vašnā Auramazdāha kāra haya manā avam kāram tayam hamiçiyam aja vasiy
Θāigraca47iš māhạyā IX raucabiš θakatā āha
avaθāšām hamaranam kạrtam
pasāva 48 Dādạršiš citā mām amānaya Arminiyaiy yātā adam arasam Mā49dam 
DB 2.49-57
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
Vaumisa nāma Pārsa manā ba50daka avam adam frāišayam Arminam avaθāš aiy aθaham
paraidiy kāra 51 haya hamiçiya manā naiy gaubataiy avam jadiy
pasāva Vaumisa a52šiyava
yaθā Arminam parārasa pasāva hamiçiyā hagmatā paraitā pa53tiš Vaumisam hamaranam cartanaiy
Izalā nāmā dahạyāuš Aθurāy54ā avadā hamaranam akunava
Auramazdāmaiy upastām abara
vašnā Au55ramazdāha kāra haya manā avam kāram tayam hamiçiyam aja vasiy
56 Ānāmakahạyā māhạyā XV raucabiš θakatā āha
avaθāšām hamaranam 57 kạrtam 
DB 2.57-64
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
patiy duvitīyam ham58içiyā hagmatā paraitā patiš Vaumisam hamaranam cartanaiy
Au59tiyāra nāmā dahạyāuš Arminiyaiy avadā hamaranam akunava
60 Auramazdāmaiy upastām abara
vašnā Auramazdāha kāra haya ma61nā avam kāram tayam hamiçiyam aja vasiy
Θūravāharahạyā māhạ62yā jiyamnam patiy
avaθāšām hamaranam kạrtam
pasāva Vaumisa 63 citā mām amānaya Arminiyaiy yātā adam arasam Mādam 
DB 2.64-70
64 θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
pasāva adam nijāyam hacā 65 Bābirauš
ašiyavam Mādam
yaθā Mādam parārasam Kuduruš nāma 66 vardanam Mādaiy avadā hauv Fravạrtiš haya Mādaiy xšāyaθiya a67gaubatā āiš hadā kārā patiš mām hamaranam cartanaiy
pasāva hamarana68m akumā
Auramazdāmaiy upastām abara
vašnā Auramazdāha kāram 69 tayam Fravạrtaiš adam ajanam vasiy
Ādukanaiš ahạyā māhạyā XXV ra70ucabiš θakatā āha
avaθā hamaranam akumā 
DB 2.70-78
θātiy Dārayavauš x71šāyaθiya
pasāva hauv Fravạrtiš hadā kamnaibiš asabāraibiš amuθa
Ra72gā nāma dahạyāuš Mādaiy avaparā ašiyava
pasāva adam kāram f73rāišaya nipadiy
Fravạrtiš agạrbiya ānayatā abiy mām
ada74mšaiy utā nāham utā gaušā utā hạzānam frājanam utāša75iy I cašma avajam
duvarayāmaiy basta adāriya
haruvašim k76āra avaina
pasāvašim Hagmatānaiy uzmayāpatiy akunavam
77 utā martiyā tayaišaiy fratamā anušiyā āhatā avaiy Ha78gmatānaiy [atar] didām frāhajam 
DB 2.78-91
θātiy Dārayavauš xš79āyaθiya
I martiya Ciçataxma nāma Asagartiya hauvmaiy hamiçiya 80 abava
kārahạyā avaθā aθaha
adam xšāyaθiya amiy Asagarta81iy Uvaxštarahạyā taumāyā
pasāva adam kāram Pārsam ut82ā Mādam frāišayam
Taxmaspāda nāma Māda manā badaka avam83šām maθištam akunavam
avaθāšām aθaham
paraitā k84āram hamiçiyam haya manā naiy gaubataiy avam jatā
pas85āva Taxmaspāda hadā kārā ašiyava
hamaranam akunauš had86ā Ciçataxmā
Auramazdāmaiy upastām abara
vašnā Auramaz87dāha kāra haya manā avam kāram tayam hamiçiyam aja
utā C88içataxmam agạrbāya ānaya abiy mām
pasāvaš aiy adam utā n89āham utā gaušā frājanam utāšaiy I cašma avajam
duvarayā90maiy basta adāriya
haruvašim kāra avaina
pasāvašim Arbairāyā 91 uzmayāpatiy akunavam 
DB 2.91-92
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
ima taya ma92nā kạrtam Mādaiy 
DB 2.92-98
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
Parθava utā Vạr93kāna [hamiçiyā] *abava *hacāma
*Fravạrtaiš *agaubatā
Vištāspa manā pitā ha94uv [Parθavaiy] āha
avam kāra *avahạrda
[hamiçiya] abava
pasāva Vištāspa 95 *ašiyava [hadā] *kārā *hayaš aiy *anušiya āha
*Višpauzātiš nāma varda96nam [Parθavaiy] avadā hamaranam akunauš hadā Parθavaibiš
Auramazdāmaiy [upastām 97 abara]
vašnā Auramazdāha [Vištāspa] avam kāram [tayam] hamiçiya96m [aja vasiy]
Viyaxanahạya māhạyā [XXII raucabiš ] θakatā āha
avaθāšām hamaranam kạrtam 
DARIUS’S INSCRIPTION AT BEHISTUN.
COLUMN 3 
DB 3.1-9
1 θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
pasāva adam kāra2m Pārsam frāišayam abiy Vištāspam hacā Ragā3yā
yaθā hauv kāra parārasa abiy Vištāspam 4 pasāva Vištāspa āyasatā avam kāram
ašiyava Patigraba5nā nāma vardanam Parθavaiy
avadā hamaranam akunauš hadā 6 hamiçiyaibiš
Auramaz7dāmaiy upastām abara
vašnā Auramazdāha Vištāspa avam kāram tayam hamiçiyam aja vasiy
Ga8rmapadahạya māhạyā I rauca θakatam āha
avaθāšām hamaranam kạ9rtam 
DB 3.9-10
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
pasāva dahạyāuš ma10nā abava
ima taya manā kạrtam Parθavaiy 
DB 3.10-12
θātiy Dārayavau11š xšāyaθiya
Marguš nāmā dahạyāuš hauvmaiy hamiçiyā abava
12 I martiya Frāda nāma Mārgava avam maθištam akunavatā 
DB 3.12-15
pasā13va adam frāišayam Dādạršiš nāma Pārsa manā badaka Bāxtrīy14ā xšaçapāvā abiy avam
avaθāš aiy aθaham
paraidiy ava15m kāram jadiy haya manā naiy gaubataiy 
DB 3.15-19
pasāva Dādạršiš hadā k16ārā ašiyava
hamaranam akunauš hadā Mārgavaibiš
Auramazd17āmaiy upastām abara
vašnā Auramazdāha kāra haya manā avam kāram 18 tayam hamiçiyam aja vasiy
Āçiyādiyahạya māhạyā XXIII raucabi19š θakatā āha
avaθāšām hamaranam kạrtam 
DB 3.19-21
θātiy Dārayavau20š xšāyaθiya
pasāva dahạyāuš manā abava
ima taya ma21nā kạrtam Bāxtrīyā 
DB 3.21-25
θātiy Dārayavauš xšāya22θiya
I martiya Vahạyazdāta Tāravā nāma vardanam 23 Yautiyā nāmā dahạyāuš Pārsaiy avadā adāraya
ha24uv duvitīyam udapatatā Pārsaiy
kārahạyā avaθā 25 aθaha
adam Bạrdiya amiy haya Kurauš puça 
DB 3.25-28
pasāva 26 kāra Pārsa haya viθāpatiy hacā Yadāyā frataram ha27uv hacāma hamiçiya abava
abiy avam Vahạyazdāta28m ašiyava
hauv xšāyaθiya abava Pārsaiy 
DB 3.28-33
θā29tiy Dārayavauš xšāyaθiya
pasāva adam kāram Pārsa30m utā Mādam frāišayam haya upā mām āha
Ạrtavard31iya nāma Pārsa manā badaka avamšām maθištam aku32navam
haya aniya kāra Pārsa pasā manā ašiyava Mā33dam 
DB 3.33-36
pasāva ạrtavardiya hadā kārā ašiyava Pārsam
34 yaθā Pārsam parārasa Raxā nāma vardanam Pārsaiy a35vadā hauv Vahạyazdāta haya Bạrdiya agaubatā āiš 36 hadā kārā patiš Ạrtavardiyam hamaranam cartanaiy 
DB 3.36-40
pas37āva hamaranam akunava
Auramazdāmaiy upastām abara
va38šnā Auramazdāha kāra haya manā avam kāram tayam Vahạya39zdātahạya aja vasiy
Θūravāharahạya māhạyā XII raucabiš θaka40tā āha
avaθāšām hamaranam kạrtam 
DB 3.40-49
θātiy Dārayavauš xšāyaθi41ya
pasāva hauv Vahạyazdāta hadā kamnaibiš asabārabiš a42muθa
ašiyava Paiš iyāuvādām
hacā avadaš kāram āyasa43tā
hayāparam āiš patiš Ạrtavardiyam hamaranam cartana44iy
Parga nāma kaufa avadā hamaranam akunava
Auramazdāma45iy upastām abara
vašnā Auramazdāha kāra haya manā ava46m kāram tayam Vahạyazdātahạya aja vasiy
Garmapadahạya māhạ47yā V raucabiš θakatā āha
avaθāšām hamaranam kạrtam
utā ava48m Vahạyazdātam agạrbāya utā martiyā
tayašaiy fratam49ā anušiyā āhata agạrbāya 
DB 3.49-52
θātiy Dārayavauš xš50āyaθiya
pasāva adam avam Vahạyazdātam utā martiyā 51 tayaišaiy fratamā anušiyā āhata Uvādaicaya nāma var52danam Pārsaiy avadaš iš uzamayāpatiy akunavam 
DB 3.52-53
θā53tiy Dārayavauš xšāyaθiya
ima taya manā kạrtam Pārsaiy 
DB 3.53-59
54 θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
hauv Vahạyazdāta haya Bạrdiya 55 agaubatā hauv kāram frāišaya Harauvatīm Vivāna 56 nāma Pārsa manā badaka Harauvatīyā xšaçapāvā abiy ava57m
utāšām I martiyam maθištam akunauš
avaθāšām a58θaha
paraitā Vivānam jatā utā avam kāram haya Dāraya59vahauš xšāyaθiyahạyā gaubataiy 
DB 3.59-64
pasāva hauv kāra ašiya60va tayam Vahạyazdāta frāišaya abiy Vivānam hamaranam cartanaiy
K61āpišakāniš nāmā didā avadā hamaranam akunava
Auramazdāmai62y upastām abara
vašnā Auramazdāha kāra haya manā avam kāram taya63m hamiçiyam aja vasiy
Ānāmakahạya māhạyā XIII raucabiš θakatā āha
a64vaθāšām hamaranam kạrtam 
DB 3.64-69
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
patiy h65ayāparam hamiçiyā hagmatā paraitā patiš Vivānam hamaranam cartana66iy
Gadutava nāmā dahạyāuš avadā hamaranam akunava
Auramazdāma67iy upastām abara
vašnā Auramazdāha kāra haya manā avam kāram ta68yam hamiçiyam aja vasiy
Viyaxanahạya māhạyā VII raucabiš θakatā 69 āha
avaθāšām hamaranam kạrtam 
DB 3.69-75
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
70 pasāva hauv martiya haya avahạyā kārahạyā maθišta āha tayam Va71hạyazdāta frāišaya abiy Vivānam hauv amunθa hadā kamnaib72iš asabāraibiš
ašiyava Aršādā nāmā didā Harauvatīyā
a73vaparā atiyāiš
pasāva Vivāna hadā kārā *nipadišaiy [x x x] ašiya74va
avadāšim agạrbāya
utā martiyā tayaišaiy fratamā anušiyā 75 āhatā avāja 
DB 3.75-76
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
pasāva dahạyāuš ma76nā abava
ima taya manā kạrtam Harauvatīyā 
DB 3.76-83
θātiy Dārayavauš xšā77yaθiya
yātā adam Pārsaiy *utā Mādaiy āham patiy duvitīyam 78 Bābiruviyā hamiçiyā abava hacāma
I martiya Araxa nāma Armini79ya Halditahạya puça hauv udapatatā Bābirauv Dubāla nāmā dahạyā80uš hacā avadaš
hauv kārahạyā avaθā adurujiya
adam Nabukuda81racara amiy haya Nabunaitahạya puça
pasāva kāra Bābiruviya hacāma ha82miçiya abava
abiy avam Araxam ašiyava
Bābirum hauv agạrbāyat83ā
hauv xšāyaθiya abava Bābirauv 
DB 3.83-86
θātiy Dārayavauš xšāyaθi84ya
pasāva adam kāram frāišayam Bābirum
Vidafarnā nāma Pārsa manā 85 badaka avamšām maθištam akunavam
avaθāšām aθaham
paraitā avam kāram 86 Bābiruviyam jatā haya manā naiy gaubataiy 
DB 3.86-92
pasāva Vidafarnā hadā kār87ā ašiyava Bābirum
Auramazdāmaiy upastām abara
vašnā Auramaz88dāha Vidafarnā Bābiruviyā aja
utā [bastā ānaya]
[Vạrkazanahạya] māhạyā XXII ra89ucabiš θakatā āha
avaθā avam Arxam [haya] *Nabukudaracara [duruxta]m a90gaubatā utā martiyā tayaišaiy fratamā anušiyā [āhatā agạrb91āya]
*niyaštāyam hauv Arxa utā martiyā tayaišaiy fratamā an92ušiyā āhatā Bābirauv uzmayāpatiy akạriyatā 
DARIUS’S INSCRIPTION AT BEHISTUN.
COLUMN 4 
DB 4.1-2
1 θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
ima ta2ya manā kạrtam [Bābirauv] 
DB 4.2-7
θātiy D3ārayavauš xšāyaθiya
ima taya adam akuna4vam vašnā Auramazdāha hamahạyāyā θar5da pasāva yaθā xšāyaθiya abavam
XIX hamaran6ā akunavam
vašnā Auramazdāha adamšiš a7janam
utā IX xšāyaθiyā agạrbāyam 
DB 4.7-10
I Gaumāta 8 nāma maguš
[hauv] adurujiya
avaθā aθaha
adam 9 Bạrdiya amiy [haya] Kurauš puça
hauv Pārsam ha10miçiyam akunauš 
DB 4.10-12
I Āçina nāma Ūvjiya
hauv adu11rujiya
avaθā [aθaha
adam] xšāyaθiya amiy Ūvjaiy
12 hauv Ūvjam hamiçiyam akunauš 
DB 4.12-15
[I] Niditabaira n13āma Bābiruviya
hauv adurujiya
avaθā aθaha
14 adam Nabukudracara [amiy] haya Nabunaitahạya puça
15 hauv Bābirum hamiçiyam akunauš 
DB 4.15-18
I Martiya nā16ma Pārsa
hauv adurujiya
avaθā aθaha
adam Imani17š amiy Ūvjaiy xšāyaθiya
hauv Ūvjam hamiçiya18m akunauš 
DB 4.18-20
I Fravạrtiš nāma Māda
hauv adurujiya
19 avaθā aθaha
adam Xšaθrita amiy Uvaxštarahạya taumāy20ā
adam xšāyaθiya amiy Mādaiy
hauv Mādam hamiçiyam akunauš 
DB 4.20-23
I Ciçataxma nāma Asa21gartiya
hauv adurujiya
avaθā aθaha
adam xšāyaθ22iya amiy Asagartaiy Uvaxštarahạyā taumāyā
hauv 23 Asagartam hamiçiyam akunauš 
DB 4.23-26
I Frāda nāma 24 Mārgava
hauv adurujiya
avaθā aθaha
adam 25 xšāyaθiya amiy Margauv
hauv Margum hamiçi26yam akunauš[ 
DB 4.26-28
[I] *Vahạyazdāta nāma Pārsa
hauv a27durujiya
avaθā aθaha
adam Bạrdiya amiy haya Ku28rauš puça
hauv Pārsam hamiçiyam akunauš 
DB 4.28-31
I Ara29xa nāma Arminiya
[hauv] adurujiya
avaθā aθaha
adam Nab30ukudracara amiy haya Nabunaitahạya puça
hauv Bābirum ham31içiyam akunauš 
DB 4.31-32
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
imaiy 32 IX xšāyaθiyā tayaiy *adam agạrbāyam atar imā hamaranā 
DB 4.33-36
33 θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
dahạyāva imā tayā hamiçiy34ā abava draugadiš *hamiçiyā akunauš
taya imaiy kāram adur35ujiyaš a
pasāvadiš *Auramazdā manā dastayā akunauš
yaθā mām k36āma avaθādiš [akunavam] 
DB 4.36-40
θātiy Dārayavauš xšāyaθi37ya
tuvam kā *xšāyaθiya haya aparam āhạy hacā draugā dạršam 38 patipayauvā
martiya [haya] *draujana ahatiy avam ufraštam pạrsā ya39diy avaθā *maniyāhạy
dahạyāuš maiy duruvā ahati40y 
DB 4.41-43
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
ima taya adam akunavam 41 vašnā Auramazdāha hamahạyāyā θarda akunavam
tuvam kā haya 42 aparam imām dipim patipạrsāhạy taya manā kạrtam vạrnavatām 43 θuvām
mātaya *druxtam maniyāhạy 
DB 4.43-45
θātiy Dārayavauš xšā44yaθiya
Auramazdāha *ragam *vạrdiyaiy yaθā ima hašiyam naiy duru45xtam adam *akunavam *hamahạyāyā θarda 
DB 4.45-50
θātiy Dārayavauš xšāya46θiya
vašnā Auramazdāha utāmaiy aniyaš ciy vasiy astiy kạrta47m
ava ahạyāyā dipīyā naiy nipištam
avahạyarādiy naiy n48ipištam
mātaya haya aparam imām dipim patipạrsātiy avahạ49yā paruv θadayātiy taya manā kạrtam naiš im ima vạrnavātaiy d50uruxtam maniyātaiy 
DB 4.50-52
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
tayaiy 51 paruvā xšāyaθiyā yātā āha avaiš ām avā naiy astiy kạr52tam yaθā manā vašnā Auramazdāha hamahạyāyā θarda kạrtam 
DB 4.52-57
θā53tiy Dārayavauš xšāyaθiya
nūram θuvām vạrnavatām taya man54ā kạrtam
avaθā kārahạyā *rādiy mā apagaudaya
yadiy imām 55 hadugām naiy apagaudayāhạy kārahạyā θāhạy
Auramazdā θuvām 56 dauštā biyā utātaiy taumā vasiy biyā utā dargam jīvā 
DB 4.57-59
57 θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
yadiy imām hadugām apagaudayā58hạy naiy θāhạy *kārahạyā
Auramazdātaiy jatā biyā utātaiy taum59ā mā biyā 
DB 4.59-61
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
ima taya adam akunavam 60 hamahạyāyā θarda vašnā Auramazdāha akunavam
Auramazdāmaiy upas61tām abara utā aniyāha bagāha tayaiy hatiy 
DB 4.61-67
θātiy Dārayavau62š xšāyaθiya
avahạyarādimaiy Auramazdā upastām abara utā ani63yāha bagāha tayaiy [hatiy]
*yaθā naiy arīka āham naiy draujana āham na64iy zūrakara āham
naiy adam naimaiy taumā
upariy arštām upariy65āyam
naiy škauθim naiy tunuvatam zūra akunavam
martiya haya hamata66xšatā manā viθiyā avam ubạrtam abaram
haya viyanāθaya avam ufrašta67m apạrsam 
DB 4.67-69
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
tuvam [kā] xšāyaθiya 68 haya aparam āhạy martiya haya draujana ahatiy hayavā zūrakara ahat69iy avaiy mā dauštā biyā
ufraš tādiš pạrsā 
DB 4.69-72
θātiy Dāra70yavauš xšāyaθiya
tuvam kā haya aparam imām dipim vaināhạy tay71a adam niyapaiθam imaivā patikarā mātaya vikanahạy
yāvā u72tava āhạy avaθādiš paribarā 
DB 4.72-76
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
ya73diy imām dipim vaināhạy imaivā patikarā naiydiš vikanahạy
utā74taiy yāvā taumā [ahatiy] paribarāhạdiš Auramazdā θuvām dauštā biy75ā
utātaiy taumā vasiy biyā
utā dargam jīvā
utā taya kunavāhạy 76 avataiy Auramazdā ucāram kunautuv 
DB 4.76-80
θātiy Dārayavauš xšā77yaθiya
yadiy imām dipim imaivā patikarā vaināhạy vikanahạdiš
ut78ātaiy yāvā taumā ahatiy naiydiš paribarāhạy Auramazdātaiy jatā b79iyā
utātaiy taumā [mā biyā]
utā taya kunavāhạy avataiy Auramazd80ā nikatuv 
DB 4.80-86
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
imaiy martiyā tayaiy 81 adakaiy avadā *āhatā yātā adam Gaumātam tayam magum avājanam 82 haya Bạrdiya agaubatā
adakaiy imaiy martiyā hamataxšatā anušiyā man83ā
Vidafarnā nāma *Vahạyasparahạyā 84 puça Pārsa
*Utāna nāma Θuxrahạyā puça Pārsa
*Gaubaruva nāma Marduniyahạyā puça Pārsa
Vidarna nāma Ba85gābignahạyā puça Pārsa
Bagabuxš a nāma Dātuvahạyahạyā puça Pārsa
86 *Ardumaniš nāma Vahaukahạyā puça Pārsa 
DB 4.86-88
θātiy Dārayavauš xšāyaθ87iya
tuvam kā xšāyaθiya haya aparam āhạy tayām imaiš ām martiyānā88m taumām *ubạrtām paribarā 
DB 4.88-92
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
vašnā Au89ramazdāha ima *dipiciçam taya adam akunavam
patišam ariyā utā pavast90āyā utā carmā *grạftam [āha]
*patišamciy *nāmanāfam akunavam
*patišam *uvadāta91m [akunavam]
utā *niyapaiθiya utā patiyafrasiya paiš iyā mām
pasāva ima *d92ipiciçam frāstāyam vispadā atar dahạyāva
kāra *hamātaxšatā 
DARIUS’S INSCRIPTION AT BEHISTUN.
COLUMN 5 
DB 5.1-4
1 θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
2 ima taya adam akunavam duvitīyā3mca *çitāmca θardam pasāva yaθā xšāya4θiya [abavam] 
DB 5.4-14
Ūvja nāmā dahạyāuš hau5v hamiçiyā abava
[I martiya] Atamaita nāma Ū6vjiya [avam] maθištam akunavatā
pasāva ada7m kāram frāišayam
[I] *martiya Gaubaruva 8 nāma Pārsa manā badaka avamšām maθištam aku9navam
pasāva Gaubaruva [hadā] kārā ašiyava 10 Ūvjam [hamaranam] akunauš hadā Ūvjiyaibiš
pas11āva Gaubaruva Ūvjiyā aja utā viyamarda 12 utā tayāmš ām maθištam agạrbāya ānaya abi13y mām
utāšim adam avājanam
pasāva dahạyā14uš manā [abava] 
DB 5.14-18
θātiy Dārayavauš xšāyaθi15ya
avaiy Ūvjiyā [arīkā āha] utāšām Aurama16zdā naiy *ayadiya
Auramazdām ayadaiy
vašnā A17uramazdāha [yaθā] mām [kāma] *avaθādiš akunavam 
DB 5.18-20
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya
haya Auramazdā19m yadātaiy *yānam [avahạyā] ahatiy utā jīvahạ20yā utā mạrtahạyā 
DB 5.20-30
θātiy Dārayavauš xš21āyaθiya
pasāva hadā kārā adam ašiyavam abiy Sak22ām
*pasā Sakā tayaiy xaudām tigrām barati23y *imaiy [patiš mām] *āiša
*yadiy abiy draya *a24vārasam *draxtā [ava] *hadā *kārā visā viyatara25yam
[pasāva] avaiy Sakā [adam] ajanam
aniyam agạ26rbāyam
[aniya] *basta [ānayatā] abiy mām
*ut27āšām [haya] *maθiš ta Skuxa nāma avam agạ28rbāya
*bastam ānaya [abiy mām]
avadā aniyam maθ29ištam akunavam *yaθā mām kāma
pasāva da30hạyāuš manā abava 
DB 5.30-33
θātiy Dārayavauš xšāya31θiya
[avaiy] Sakā arīkā āha utā naiy Auramazd32ā[šām] *ayadiya
Auramazdām ayadaiy
vašnā Aurama33zdāha yaθā mām kāma avaθādiš akunavam 
DB 5.33
θāt34iy Dārayavauš xšāyaθiya
[haya] Auramazdām yadāta35iy [avahạyā] *yānam
[ahatiy] utā jīvahạyā utā 36 *mạrtahạyā 
Go to Wiki Documentation
Enhet: Det humanistiske fakultet   Utviklet av: IT-seksjonen ved HF
Login